فیلمی قدیمی از شهید شیخ محمد ضیایی؛ تصاویری از یک محفل خصوصی در بندرعباس
فیلمی کوتاه و قدیمی از شهید شیخ محمد ضیایی، از چهرههای شناختهشده اهلسنت جنوب ایران، مربوط به سال ۱۳۷۱ در منزل سیدهاشم وخشوری در بندرعباس، دریافت شده است.
در این ویدیو، شیخ محمد ضیایی در یک محفل خصوصی به پرسشهای حاضران پاسخ میدهد.
به گفته ارسالکنندگان، انتشار این تصاویر بار دیگر یاد و خاطره شیخ محمد ضیایی را در میان اهلسنت جنوب ایران زنده کرده است؛ روحانیای که بخش قابل توجهی از زندگی خود را به آموزش علوم دینی، تربیت طلاب و فعالیتهای تبلیغی اختصاص داد.
نگاهی به زندگی وی شیخ محمد ضیایی در سال ۱۳۱۸ در روستای هود از توابع شهرستان اوز در استان فارس، در خانوادهای مذهبی و اهل علم متولد شد.
پدر و اجداد او چندین نسل امام جماعت و قاضی منطقه بودند و از دوران کودکی، او را به فراگیری قرآن، نماز و علوم دینی تشویق کردند.
او تحصیلات مقدماتی خود را در هود، بیدشهر، کوره و اوز گذراند و در سال ۱۳۳۵ ابتدا به قطر رفت.
پس از اطلاع از فراهم شدن امکان تحصیل در مدینه، کار خود را رها کرد و راهی عربستان سعودی شد.
او در مدینه در حلقههای علمی و مدرسه دارالحدیث به تحصیل پرداخت و پس از تأسیس دانشگاه اسلامی مدینه، از نخستین دانشجویان ایرانی این دانشگاه بود.
زنده یاد ضیایی در رشته شریعت تحصیل کرد و از استادانی از جمله عبدالعزیز بنباز، عبدالمحسن عباد و محمدامین شنقیطی بهره برد.
او در مجموع ۱۳ سال در مدینه اقامت داشت و ۱۳ بار حج بهجا آورد.
شیخ محمد ضیایی در سال ۱۳۴۷ به ایران بازگشت و از سال ۱۳۴۸ فعالیت خود را در بندرعباس آغاز کرد.
او در مدارس این شهر به تدریس زبان و علوم عربی پرداخت و همزمان فعالیتهای دینی خود را گسترش داد.
سخنرانیهای او، بهویژه در میان جوانان، با استقبال گسترده روبهرو شد و در ماه رمضان نیز سالها امامت نماز تراویح و تهجد را بر عهده داشت.
او همچنین برای اعزام جوانان اهلسنت ایران به دانشگاه اسلامی مدینه تلاش کرد و زمینه تحصیل شماری از روحانیون اهلسنت را در این دانشگاه فراهم ساخت.
یکی از مهمترین اقدامات شیخ محمد ضیایی، تأسیس مدرسه علوم اسلامی اهلسنت و جماعت بندرعباس در سال ۱۳۶۰ بود.
این مرکز از جمله مراکز آموزشی اهلسنت در ایران بود که در کنار علوم دینی، آموزشهای رسمی و دولتی را نیز ارائه میکرد.
زنده یاد ضیایی بخش قابل توجهی از وقت خود را به اداره مدرسه و تربیت طلاب اختصاص داد و بر مدیریت شورایی و مشارکت استادان در اداره آن تأکید داشت.
در فعالیتهای تبلیغی خود، او بر مقابله با جهل و خرافات و تقویت آموزش دینی تأکید میکرد و در عین دفاع از باورهای اهلسنت، از توهین به پیروان دیگر مذاهب اسلامی پرهیز داشت.
در زندگی شخصی نیز بر نماز جماعت، صلهرحم، کمک به نیازمندان، آموزش فرزندان، تواضع و رفتار محترمانه با پیروان مذاهب مختلف تأکید میکرد.
شیخ محمد ضیایی، از علمای اهلسنت جنوب ایران، در تیرماه ۱۳۷۳ پس از احضار به فرمانداری لار ناپدید شد و چند روز بعد جسد بیجانش پیدا شد.
منابع حقوق بشری و اهلسنت این رویداد را یک قتل فراقضایی و مرتبط با فضای امنیتی آن دوران میدانند.
پس از مرگ او، مدرسه و فعالیتهای آموزشیاش ادامه یافت و سخنرانیهای ضبطشده او میان مردم منتشر شد.
روایتهای منتشرشده درباره شیخ محمد ضیایی، میراث اصلی او را در تربیت شاگردان، گسترش آموزش دینی، فعالیتهای تبلیغی و تأثیرگذاری اجتماعی در میان اهلسنت جنوب ایران میدانند.
فیلم منتشرشده از این روحانی، بخشی از این میراث تصویری است که پس از بیش از سه دهه، بار دیگر لحظاتی از حضور و سخنان او در یک محفل خصوصی در بندرعباس را در اختیار مخاطبان قرار داده است.