نمایشگاه تعاملی «جهان قرآن» در سنپترزبورگ؛ از حفظ شفاهی تا چاپ و رسانههای جدید ...
نمایشگاه تعاملی «جهان قرآن» در سنپترزبورگ؛ از حفظ شفاهی تا چاپ و رسانههای جدید — نمایشگاه تعاملی «جهان قرآن» در موزه دولتی تاریخ ادیان شهر سنپترزبورگ افتتاح شده است و تاریخ قرآن، شیوههای حفظ و انتقال آن و روند انتشار نسخههای چاپی و جدید این کتاب در میان مسلمانان روسیه را به نمایش میگذارد.
این نمایشگاه همزمان با برگزاری دوازدهمین مجمع بینالمللی فرهنگهای متحد سنپترزبورگ برگزار شده و حدود ۲۰ اثر را دربر میگیرد.
در میان آثار، نسخههای قدیمی قرآن که در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم در قازان و داغستان چاپ شدهاند، نسخههای جدید از الجزایر و قطر، از جمله نسخههای نوشتهشده با خط بریل، و یک صفحه موسیقی حاوی تلاوت آیاتی از قرآن دیده میشود.
رینات ابیانوف، رئیس بخش فرهنگی اداره دینی مسلمانان روسیه، گفت این نمایشگاه به ابتکار راویل عینالدین، مفتی روسیه و رئیس اداره دینی مسلمانان این کشور، برگزار شده و هدف آن معرفی روند نزول، حفظ، تدوین و انتشار قرآن از سنت انتقال شفاهی تا نگارش و چاپ است.
بخش دیگری از نمایشگاه به تاریخ چاپ قرآن در روسیه اختصاص دارد.
بر اساس اطلاعات ارائهشده در نمایشگاه، نخستین چاپ قرآن به زبان عربی در روسیه در سال ۱۷۸۷ در سنپترزبورگ و به دستور کاترین دوم منتشر شد.
قازان نیز از اوایل قرن نوزدهم به یکی از مراکز مهم چاپ قرآن در روسیه تبدیل شد و نسخههای منتشرشده در این شهر با عنوان «چاپ قازان» در میان مسلمانان این کشور رواج یافت.
از جمله آثار شاخص نمایشگاه، قرآنی است که از محاصره لنینگراد جان سالم به در برده و سالها نزد یک خانواده مسلمان در سنپترزبورگ نگهداری شده است.
همچنین نسخهای خطی متعلق به سال ۱۸۳۵، آثاری مرتبط با مسجد جامع سنپترزبورگ، دستنوشتهها و قطعات دارای کتیبه، تمبرهای پستی و مجموعهای از ابزارهای مرتبط با نگارش و نگهداری قرآن در این نمایشگاه ارائه شده است.
بخش تعاملی نمایشگاه از ۱۱ سازه متحرک تشکیل شده که هر یک اطلاعاتی درباره تاریخ قرآن، شیوههای نگارش، نقش انتقال شفاهی و فعالیت کاتبان در دورههای مختلف ارائه میکنند.
در این بخش همچنین به گسترش اسلام در مناطق مختلف روسیه، از جمله تاتارستان و سنپترزبورگ، پرداخته شده است.
نمایشگاه «جهان قرآن» حاصل همکاری اداره دینی مسلمانان روسیه و موزه دولتی تاریخ ادیان است و موزه ملی جمهوری تاتارستان نیز تعدادی از آثار مجموعه خود را در اختیار آن قرار داده است.
این نمایشگاه پیشتر در پاییز ۲۰۲۵ در مسکو، ساراتوف، سارانسک و قازان برگزار شده بود و سنپترزبورگ نخستین مقصد آن در شمالغرب روسیه است.
این نمایشگاه تا ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶ در موزه دولتی تاریخ ادیان سنپترزبورگ ادامه خواهد داشت.