#تحلیل | کاهش مهلت ابتکار دیپلماتیک ایران؛ نشانه‌ای از افزایش نگرانی‌ها درباره احتمال رویارویی نظامی
کاهش مهلت ابتکار دیپلماتیک جمهوری اسلامی از هفت روز به دو روز، در شرایطی که مذاکرات تهران و واشینگتن همچنان با اختلاف‌های جدی روبه‌رو است، می‌تواند نشان‌دهنده افزایش نگرانی‌ها درباره احتمال تشدید تنش‌های نظامی باشد.
تهران در حالی بر ادامه مسیر دیپلماسی تأکید می‌کند که هم‌زمان احتمال حمله آمریکا یا اسرائیل و گسترش دامنه درگیری‌ها همچنان مطرح است.
طرح ابتکارهای دیپلماتیک در چنین شرایطی می‌تواند با هدف خرید زمان، جلوگیری از اقدام نظامی و روشن شدن تحولات سیاسی در آمریکا دنبال شود.
با این حال، تعدد پیام‌ها، پیشنهادها و تهدیدهای متقابل، لزوماً به معنای نزدیک شدن طرف‌ها به توافق نیست و ممکن است بخشی از تلاش آن‌ها برای حفظ موقعیت و افزایش فشار بر طرف مقابل باشد.
به گفته کارشناسان مسایل ایران، یکی از ابهام‌های مهم در این وضعیت، چگونگی تصمیم‌گیری در ساختار سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی است.
نقش‌آفرینی هم‌زمان مقام‌هایی مانند عباس عراقچی، محمدباقر قالیباف، شورای عالی امنیت ملی و فرماندهان نظامی، ارزیابی مسیر نهایی سیاست تهران را دشوار کرده است.
تغییر در مواضع و میزان حضور چهره‌های مختلف نیز به این ابهام دامن می‌زند.
در عرصه امنیتی، اظهارات مقام‌های اسرائیلی درباره احتمال تکرار عملیات انفجار دستگاه‌های ارتباطی موسوم به «پیجر» در ایران، می‌تواند بخشی از فشار روانی و اطلاعاتی بر ساختار امنیتی جمهوری اسلامی باشد.
حتی بدون اجرای چنین عملیاتی، طرح این تهدید ممکن است تهران را به تغییر سامانه‌های ارتباطی، افزایش تدابیر حفاظتی و اختصاص منابع بیشتر به مقابله با نفوذ اطلاعاتی وادار کند.
در اسرائیل نیز تحولات سیاسی داخلی الزاماً به معنای توقف گزینه نظامی نیست.
دولت بنیامین نتانیاهو تا زمان تشکیل کابینه جدید همچنان اختیارات اجرایی خود را حفظ می‌کند و اختلاف‌های سیاسی داخلی لزوماً مانع تصمیم‌گیری درباره پرونده ایران نخواهد شد.
در جبهه لبنان نیز احتمال گسترش عملیات نظامی اسرائیل در جنوب این کشور می‌تواند جمهوری اسلامی را با تصمیم دشواری روبه‌رو کند: پرهیز از مداخله مستقیم و پذیرش پیامدهای احتمالی آن برای حزب‌الله، یا ورود به درگیری‌ای که ممکن است تلاش‌های دیپلماتیک را بی‌نتیجه بگذارد.
حمله مستقیم به ایران نیز می‌تواند دامنه رویارویی را گسترش دهد و میانجی‌گری‌های کشورهای عربی، روسیه و پاکستان را با چالش جدی مواجه کند.
در مجموع، اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای، تنگه هرمز، توان موشکی و حمایت تهران از گروه‌های مسلح منطقه‌ای، همچنان از موانع اصلی دستیابی به توافق است.
در چنین شرایطی، کاهش مهلت ابتکار دیپلماتیک به دو روز، بیش از آنکه نشانه نزدیک بودن توافق باشد، بیانگر محدود شدن فرصت مانور سیاسی و افزایش فشارهای امنیتی بر طرف‌های درگیر است.
با این حال، تا زمانی که تصمیمی عملی برای آغاز حمله اتخاذ نشده باشد، احتمال ادامه مذاکرات و میانجی‌گری‌ها همچنان وجود دارد.